Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΛΑΤΙΝΙΚΩΝ

Το μάθημα της λατινικής γλώσσας εισάγεται και διδάσκεται για πρώτη φορά στη δεύτερη τάξη του Λυκείου σαν υποχρεωτικό μάθημα της θεωρητικής κατεύθυνσης. Ο μαθητής στη Β’ Λυκείου έρχεται για πρώτη φορά σε επαφή με την λατινική γραμματεία, με τους σημαντικότερους συγγραφείς της και με τα έργα τους και γνωρίζει τον πλούτο της γλώσσας αυτής.

Διδάσκεται και ασκείται σε μια γλώσσα που μόνο κατ’ ευφημισμόν θεωρείται και αξιολογείται ως ‘νεκρή’, καθώς γνωρίζει τη μέγιστη επιρροή της σε πλήθος σύγχρονων, ευρέως διαδεδομένων και μαζικά ομιλούμενων γλωσσών(υπολογίζεται ότι ένα όγδοο του παγκόσμιου πληθυσμού μιλάει σήμερα ρωμανικές γλώσσες και άρα τελεί υπό την επίδραση της Λατινικής) ενώ ταυτόχρονα αναθερμαίνει τη σχέση του με την αρχαία ελληνική, η οποία αποτελεί τη βάση της συντακτικής δομής, τη ‘δεξαμενή άντλησης’ του λεξιλογίου και καθαρή πηγή έμπνευσης της λατινικής γλώσσας.

Μια γλώσσα, λοιπόν, που έχει βαδίσει στα σίγουρα χνάρια της δικής μας αρχαίας ελληνικής και η επιρροή της οποίας στο σύγχρονο κόσμο είναι ασύγκριτα μεγαλύτερη από αυτήν που πιστεύουν οι περισσότεροι. Ο μαθητής διδάσκεται τα λατινικά μέσω ενός βιβλίου που έχει επιβιώσει πολλών εκπαιδευτικών μεταρρυθμίσεων εξαιτίας της απλότητάς του, της ομαλότητας με την οποία εισάγει το μαθητή στη κατάκτηση αυτής της ‘ξένης’ γλώσσας, ενός βιβλίου που προσφέρεται για σωστή και εύληπτη διδασκαλία.

Η ύλη του μαθήματος χωρίζεται σε 20 κείμενα της λατινικής γραμματείας στη Β’ Λυκείου και σε 30 αντίστοιχα στην Τρίτη τάξη, κείμενα τα οποία επεξεργάζονται κάθε φορά και ένα διαφορετικό συντακτικό ή γραμματικό φαινόμενο. Ο καταμερισμός αυτός της ύλης(μόνο τα 30 κείμενα της Γ’ Λυκείου, όλα διδαγμένα εξετάζονται στις πανελλαδικές εξετάσεις) βοηθάει το μαθητή στην επίτευξη ενός υψηλού βαθμολογικού αποτελέσματος με αναγκαία βέβαια προϋπόθεση τη μεθοδική διδασκαλία και την απαραίτητη μελέτη από μέρους του μαθητή.

Σημαντικό είναι το γεγονός ότι η αξιολόγηση του μαθήματος στις πανελλαδικές εξετάσεις δεν περιλαμβάνει κάποιο μη διδαγμένο, ‘άγνωστο’ κείμενο, πράγμα που βοηθάει το μαθητή στην επίτευξη ενός καλού βαθμού αλλά και ενέχει το φόβο να θεωρηθεί το μάθημα ‘εύκολο’ και να οδηγήσει σε μια ανεπιθύμητη επανάπαυση και χαλάρωση. Αυτόν ακριβώς τον εφησυχασμό οφείλει να προλάβει μια ολοκληρωμένη και μεθοδική διδασκαλία. Μια διδασκαλία που θα επισημαίνει τον πλούτο της ‘νέας’ γλώσσας που καλείται ο μαθητής να μελετήσει και να αξιολογηθεί σε αυτήν. Μιας διδασκαλίας που θα φωτίσει τις αντιστοιχίες και τα παράλληλα που έχει με την αρχαία ελληνική, την επιβίωση λέξεων, εννοιών και την γενικότερη επιρροή της λατινικής σε γλώσσες ομιλούμενες σήμερα για να καταδείξει τη ζωντάνια και τη βαρύτητα της γλώσσας αυτής, μιας γλώσσας που, αν και δεν μιλιέται πια, εντούτοις επιβιώνει μέσω άλλων γλωσσών.

Το μάθημα, λοιπόν, της λατινικής γλώσσας με την πρέπουσα προσοχή, ενασχόληση και σπουδή από το μαθητή αλλά και από τον διδάσκοντα αποτελεί εισαγωγή σε έναν απέραντο κόσμο που άφησε ανεξίτηλα τη σφραγίδα του στη σύγχρονη πραγματικότητα, πηγή ουσιαστικών γνώσεων για το μαθητή αλλά παρέχει ταυτόχρονα σε αυτόν και τη δυνατότητα να επιτύχει τον πρακτικό σκοπό του, δηλαδή, την επίτευξη ενός αξιόλογου βαθμολογικού αποτελέσματος που θα τον βοηθήσει στην προσπάθειά του για εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση και για περαιτέρω επιμόρφωση.

Χατζημασούρης Γιάννης

Φιλόλογος Φροντιστηρίων Μέσης Εκπαίδευσης

ΟΙ ΠΗΓΕΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΛΥΚΕΙΟΥ

Η ανάλυση των ιστορικών πηγών στο μάθημα της ιστορίας και ο ενδεδειγμένος τρόπος προσέγγισης τους προκαλούσαν και προκαλούν πονοκέφαλο στους μαθητές της θεωρητικής κατεύθυνσης. Κρίνεται λοιπόν σκόπιμο όλοι οι μαθητές να γνωρίζουν κάποιες βασικές παραμέτρους που αποτελούν απαραίτητη συνθήκη προκειμένου να επιτυγχάνεται η σωστή και ολοκληρωμένη προσέγγιση των πηγών αυτών.

• Αφού ο μαθητής διαβάσει καλά την πηγή, καλείται να εντοπίσει μέσα στο σύνολο της σχολικής ύλης το κεφάλαιο ή τα κεφάλαια εκείνα που είναι σχετικά με το θέμα της πηγής.
• Στόχος είναι η συγγραφή ενός ενιαίου κειμένου (με αρχή, μέση, τέλος) που θα χαρακτηρίζεται για τη συνοχή και την ομαλή ροή του.
• Στον πρόλογο θα πρέπει πάντα να επιχειρείται ο θεματικός και ο χρονικός εντοπισμός της πηγής (αναφορά στο θέμα και τη χρονική περίοδο κατά την οποία εκτυλίσσονται όσα αναφέρει το ιστορικό παράθεμα)
• Επιλογή του τρόπου ανάπτυξης : (παράθεση ή σύνθεση ή και
  συνδυασμός τους). Επιλέγοντας την παράθεση ο μαθητής αναπτύσσει ξεχωριστά τις πληροφορίες της πηγής από αυτές του βιβλίου, ενώ με τη σύνθεση επιχειρεί αναλύοντας την πηγή, παράλληλα να αναφέρει όλες τις σχετικές πληροφορίες του βιβλίου.

Ο δεύτερος τρόπος είναι δυσκολότερος και για αυτό βαθμολογείται ανάλογα.

Κάθε φορά που ο εξεταζόμενος αναφέρει ένα από τα στοιχεία της πηγής πρέπει να αποφεύγει την αντιγραφή και να είναι σε θέση να δημιουργεί ένα δικό του κείμενο, το οποίο, όπως ακριβώς και στην περίληψη, θα περιγράφει τα βασικά σημεία του πρωτότυπου κειμένου.

Ακολουθεί η παράθεση των πληροφοριών από το σχολικό βιβλίο που έχουν φυσικά σχέση με το θέμα της πηγής.

Στον επίλογο ο εξεταζόμενος μαθητής μπορεί να επιλέξει ανάμεσα σε :

• Ανακεφαλαίωση βασικών παραμέτρων της πηγής
• Προσπάθεια ανίχνευσης του βασικού στόχου του συγγραφέα του ιστορικού παραθέματος και σύγκριση των απόψεών του με αυτές του βιβλίου.
• Κριτική των θέσεων αυτών

ΠΡΟΣΟΧΗ!!! Αυτό μόνο, όταν η πηγή διαφωνεί με το σχολικό βιβλίο

• Διατύπωση συμπεράσματος για την αξία της πηγής και αναγωγή της σε σχέση με το ελληνικό αλλά και διεθνές πολιτικό, οικονομικό, κοινωνικό ‘γίγνεσθαι’
• Κατάδειξη της συνέχειας μέσα από αναφορές στο μέλλον και προσπάθεια σκιαγράφησης των συνεπειών και αποτελεσμάτων των όσων αναφέρθηκαν προηγουμένως

ΠΡΟΣΟΧΗ!!! Απαραίτητες είναι οι παραπομπές όπου αυτό κρίνεται σκόπιμο.

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΛΑΤΙΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

Τα Λατινικά είναι ένα μάθημα που πολλές φορές δεν άπτεται του ενδιαφέροντος των μαθητών, αφού πρόκειται για μια «νεκρή» γλώσσα, χωρίς άμεση εφαρμογή στην καθημερινότητά τους. Ωστόσο, μαζί με τα Αρχαία Ελληνικά αποτελούν τις βάσεις του ελληνορωμαϊκού κόσμου και του σύγχρονου δυτικού πολιτισμού.

Ερχόμαστε καθημερινά σε επαφή μαζί τους, τόσο μέσα από πλήθος ορολογιών των επιστημών όσο και μέσα από στερεότυπες λέξεις και εκφράσεις που έχουν διαβιώσει στο λεξιλόγιό μας. Επίσης, σε μια εποχή που οι κοινωνικές και πολιτισμικές επαφές με τις άλλες χώρες συνεχώς διευρύνονται και η εκμάθηση ξένων γλωσσών νοείται ως απαραίτητη, μελετώντας τη δομή και το λεξιλόγιο της Λατινικής γλώσσας, μπορεί κανείς να κατανοήσει βαθύτερα τις σύγχρονες λατινογενείς γλώσσες, αλλά και να τις αφομοιώσει ευκολότερα.

Με τη σωστή, λοιπόν, καθοδήγηση και οργάνωση μπορεί το μάθημα των Λατινικών να κινήσει την προσοχή των μαθητών, συσχετίζοντας στοιχεία της Λατινικής γλώσσας με τα άμεσα ενδιαφέροντά τους, ώστε να επιφέρει και το επιθυμητό αποτέλεσμα της επιτυχίας.

ΜΑΤΣΟΥΚΑ ΜΑΡΙΑ

Φιλόλογος Φροντιστηρίων Μ.Ε

ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ – ΧΗΜΕΙΑ & ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Ο κόσμος των θετικών επιστημών συγκέντρωνε πάντα το μικρότερο ποσοστό μαθητών. Με το σύστημα εξετάσεων που εφαρμόζεται τα τελευταία χρόνια και δίνει τη δυνατότητα να εισαχθεί κανείς σε σχολή θετικών επιστημών χωρίς να έχει παρακολουθήσει την θετική κατεύθυνση, το ενδιαφέρον των παιδιών γι’ αυτά τα μαθήματα μειώθηκε ακόμη περισσότερο.

Πιο συγκεκριμένα, το μάθημα της Χημείας έχει απαξιωθεί όσο ποτέ άλλοτε, αφού είναι το μόνο σε σχέση με την φυσική και τα μαθηματικά που δεν συμπεριλαμβάνεται στα μαθήματα της τεχνολογικής κατεύθυνσης, η οποία συγκεντρώνει και το μεγαλύτερο αριθμό μαθητών. Οι ώρες διδασκαλίας της Χημείας έχουν μειωθεί τελικά σε 2 στην Α’ Λυκείου, 1 στην Β’ Λυκείου (γενικής παιδείας) και 2 στη Γ’ Λυκείου μόνο για τους λίγους μαθητές της θετικής κατεύθυνσης! Οι υπόλοιποι θεωρείται ότι αποκτούν αρκετή κατάρτιση πάνω σε ένα αντικειμενικά δύσκολο μάθημα, ερχόμενοι σε επαφή με αυτό για ελάχιστες ώρες μέχρι την Β’ τάξη.

Αυτά συμβαίνουν σε μια εποχή που η τεχνογνωσία αυξάνεται, η ορολογία που αφορά χημικές ουσίες και αντιδράσεις ακούγεται καθημερινά σε συζητήσεις περί τροφίμων, υγείας, ρύπανσης του περιβάλλοντος, υλικών συσκευασίας ρουχισμού, προϊόντων πετρελαίου κτλ. Δε θα ήταν λογικό η εκπαίδευση να φέρει τα παιδιά κοντά σε αυτές τις έννοιες ώστε να μη φαντάζονται ότι η Χημεία είναι κάτι μακρινό, που εφαρμόζεται σε εργαστήρια, αλλά παντού γύρω τους? Άλλωστε η ανάγκη να ενημερωθούν και να αποκτήσουν οικολογική συνείδηση είναι πλέον αυτονόητη.

 

ΒΡΟΝΤΙΛΗ ΦΑΝΗ – ΡΟΖΑΛΙΝ

ΧΗΜΙΚΟΣ

ΡΟΛΟΣ – ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΤΗΣ Α’ ΛΥΚΕΙΟΥ

Η φυσική της Α’ Λυκείου, σύμφωνα με το νέο σύστημα εισαγωγής στα Πανεπιστήμια, είναι ένα από τα σημαντικότερα μαθήματα του Λυκείου.

Αυτό γιατί? Κυρίως για δυο λόγους :

1) Η Φυσική της Γ’ Λυκείου κατά ένα συντριπτικό ποσοστό ασχολείται με τη μηχανική. Η Φυσική της Α’ Λυκείου ασχολείται μόνο με την μηχανική. Συνεπώς ο τρόπος σκέψης των μαθητών όσον αφορά τη μηχανική δομείται και δημιουργείται στην Α’ Λυκείου. Ειδικότερα όσοι μαθητές ακολουθήσουν την θετική κατεύθυνση πρέπει να στην Α’ Λυκείου να ‘εμβαθύνουν’ στην κινηματική, δυναμική και ενεργειακή μελέτη των φαινομένων. Είναι αναγκαίο να ασχοληθούν εντατικά με τα χρονικά διαγράμματα των κινήσεων όπως επίσης και με το διάγραμμα του ελεύθερου σώματος

(σχεδιασμός των δυνάμεων που δέχεται ένα σημειακό αντικείμενο όπως επίσης και ο σχεδιασμός των διανυσματικών κινηματικών μεγεθών).

2) Οι μαθητές στο Γυμνάσιο έχουν μεν κάποια επαφή με την Φυσική αλλά αυτή είναι επιφανειακή. Αυτό κυρίως λόγω των λίγων ασκήσεων που έχουν τα βιβλία Φυσικής του Γυμνασίου. Στην Α’ Λυκείου μπαίνουν απότομα στα ‘βαθιά’ της Φυσικής. Αυτό συμβαίνει διότι στην Α’ Λυκείου πρέπει να εμπεδώνουν διανυσματικές ποσότητες, όπως είναι η μετατόπιση, η ταχύτητα και η επιτάχυνση αλλά και να επεξεργαστούν χρονικά διαγράμματα των παραπάνω μεγεθών.

Για τους παραπάνω λόγους πρέπει τα μαθήματα της Φυσικής Α’ Λυκείου να είναι εντατικά αλλά και γεμάτα από μεράκι από τους καθηγητές και μαθητές.

 

ΕΥΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ

ΦΥΣΙΚΟΣ