Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΛΑΤΙΝΙΚΩΝ

Το μάθημα της λατινικής γλώσσας εισάγεται και διδάσκεται για πρώτη φορά στη δεύτερη τάξη του Λυκείου σαν υποχρεωτικό μάθημα της θεωρητικής κατεύθυνσης. Ο μαθητής στη Β’ Λυκείου έρχεται για πρώτη φορά σε επαφή με την λατινική γραμματεία, με τους σημαντικότερους συγγραφείς της και με τα έργα τους και γνωρίζει τον πλούτο της γλώσσας αυτής.

Διδάσκεται και ασκείται σε μια γλώσσα που μόνο κατ’ ευφημισμόν θεωρείται και αξιολογείται ως ‘νεκρή’, καθώς γνωρίζει τη μέγιστη επιρροή της σε πλήθος σύγχρονων, ευρέως διαδεδομένων και μαζικά ομιλούμενων γλωσσών(υπολογίζεται ότι ένα όγδοο του παγκόσμιου πληθυσμού μιλάει σήμερα ρωμανικές γλώσσες και άρα τελεί υπό την επίδραση της Λατινικής) ενώ ταυτόχρονα αναθερμαίνει τη σχέση του με την αρχαία ελληνική, η οποία αποτελεί τη βάση της συντακτικής δομής, τη ‘δεξαμενή άντλησης’ του λεξιλογίου και καθαρή πηγή έμπνευσης της λατινικής γλώσσας.

Μια γλώσσα, λοιπόν, που έχει βαδίσει στα σίγουρα χνάρια της δικής μας αρχαίας ελληνικής και η επιρροή της οποίας στο σύγχρονο κόσμο είναι ασύγκριτα μεγαλύτερη από αυτήν που πιστεύουν οι περισσότεροι. Ο μαθητής διδάσκεται τα λατινικά μέσω ενός βιβλίου που έχει επιβιώσει πολλών εκπαιδευτικών μεταρρυθμίσεων εξαιτίας της απλότητάς του, της ομαλότητας με την οποία εισάγει το μαθητή στη κατάκτηση αυτής της ‘ξένης’ γλώσσας, ενός βιβλίου που προσφέρεται για σωστή και εύληπτη διδασκαλία.

Η ύλη του μαθήματος χωρίζεται σε 20 κείμενα της λατινικής γραμματείας στη Β’ Λυκείου και σε 30 αντίστοιχα στην Τρίτη τάξη, κείμενα τα οποία επεξεργάζονται κάθε φορά και ένα διαφορετικό συντακτικό ή γραμματικό φαινόμενο. Ο καταμερισμός αυτός της ύλης(μόνο τα 30 κείμενα της Γ’ Λυκείου, όλα διδαγμένα εξετάζονται στις πανελλαδικές εξετάσεις) βοηθάει το μαθητή στην επίτευξη ενός υψηλού βαθμολογικού αποτελέσματος με αναγκαία βέβαια προϋπόθεση τη μεθοδική διδασκαλία και την απαραίτητη μελέτη από μέρους του μαθητή.

Σημαντικό είναι το γεγονός ότι η αξιολόγηση του μαθήματος στις πανελλαδικές εξετάσεις δεν περιλαμβάνει κάποιο μη διδαγμένο, ‘άγνωστο’ κείμενο, πράγμα που βοηθάει το μαθητή στην επίτευξη ενός καλού βαθμού αλλά και ενέχει το φόβο να θεωρηθεί το μάθημα ‘εύκολο’ και να οδηγήσει σε μια ανεπιθύμητη επανάπαυση και χαλάρωση. Αυτόν ακριβώς τον εφησυχασμό οφείλει να προλάβει μια ολοκληρωμένη και μεθοδική διδασκαλία. Μια διδασκαλία που θα επισημαίνει τον πλούτο της ‘νέας’ γλώσσας που καλείται ο μαθητής να μελετήσει και να αξιολογηθεί σε αυτήν. Μιας διδασκαλίας που θα φωτίσει τις αντιστοιχίες και τα παράλληλα που έχει με την αρχαία ελληνική, την επιβίωση λέξεων, εννοιών και την γενικότερη επιρροή της λατινικής σε γλώσσες ομιλούμενες σήμερα για να καταδείξει τη ζωντάνια και τη βαρύτητα της γλώσσας αυτής, μιας γλώσσας που, αν και δεν μιλιέται πια, εντούτοις επιβιώνει μέσω άλλων γλωσσών.

Το μάθημα, λοιπόν, της λατινικής γλώσσας με την πρέπουσα προσοχή, ενασχόληση και σπουδή από το μαθητή αλλά και από τον διδάσκοντα αποτελεί εισαγωγή σε έναν απέραντο κόσμο που άφησε ανεξίτηλα τη σφραγίδα του στη σύγχρονη πραγματικότητα, πηγή ουσιαστικών γνώσεων για το μαθητή αλλά παρέχει ταυτόχρονα σε αυτόν και τη δυνατότητα να επιτύχει τον πρακτικό σκοπό του, δηλαδή, την επίτευξη ενός αξιόλογου βαθμολογικού αποτελέσματος που θα τον βοηθήσει στην προσπάθειά του για εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση και για περαιτέρω επιμόρφωση.

Χατζημασούρης Γιάννης

Φιλόλογος Φροντιστηρίων Μέσης Εκπαίδευσης

ΑΙΦΝΙΔΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΑΥΘΑΙΡΕΣΙΕΣ ΣΕ ΒΑΡΟΣ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ

Όπως είναι γνωστό, εδώ και λίγες μέρες επιβλήθηκαν αλλαγές στη βαθμολόγηση του μαθήματος της Νεοελληνικής Γλώσσας Γενικής Παιδείας των Πανελληνίων Εξετάσεων. Η βαθμολογική υποτίμηση του τρίτου θέματος της Γλώσσας που σχετίζεται με την παραγωγή λόγου εγείρει έντονους προβληματισμούς.

Γιατί άραγε οι ασκήσεις θεωρούνται σπουδαιότερες και κερδίζουν τις δέκα (10) μονάδες που χάνει η έκθεση; Και κυρίως γιατί αυτές οι δέκα μονάδες πρέπει να χαθούν από την έκθεση; Γιατί υποβαθμίζουμε την επιχειρηματολογία, έστω και την τυποποιημένη, την κριτική σκέψη, την ανάπτυξη ιδεών και υπερτιμούμε τόσο τα συνώνυμα και τα αντώνυμα; Γιατί να κάνουμε τα παιδιά μας να αδιαφορήσουν για την ανάλυση ενός θέματος και να αρχίσουν να αποστηθίζουν λέξεις, λέξεις, λέξεις;

Μετά λύπης μου διαπιστώνω ότι δε θέλουμε νέους με καλλιεργημένη σκέψη, με άποψη και θέση για την κοινωνική πραγματικότητα, αλλά «παπαγάλους» που θα απομνημονεύουν τα λεξικά. Άλλωστε, πολύ συχνά και με πολλούς τρόπους γίνεται προσπάθεια αποχαύνωσης των νέων, ώστε να υπερισχύσει η νωχελικότητα και να παραγκωνιστεί η κριτική τους ικανότητα.. Έτσι, θα καταλήξουν οι μαθητές μας να ξέρουν τη σημασία μιας λέξης, δίχως όμως να την αντιμετωπίζουν σφαιρικά ως μέρος μιας πρότασης ή μιας σκέψης ή μιας ολόκληρης άποψης.

Η αιφνιδιαστική αυτή αλλαγή ενόχλησε μαθητές, γονείς και εκπαιδευτικούς και αποκαλύπτει πως σήμερα μπορεί να γίνει οποιαδήποτε τροποποίηση, χωρίς να προϋπάρξει διάλογος, πλάνο και οργάνωση. Μπορεί να προκύψει αυθαιρεσία σε βάρος της εκπαιδευτικής διαδικασίας τόσο ξαφνική που πραγματικά σοκάρει. Η παιδεία δεν είναι χώρος για παιχνίδια και δοκιμές. Είναι σοβαρή, πολύ σοβαρή υπόθεση.

Ίσως οι ιθύνοντες θα έπρεπε να εγκύψουν πιο υπεύθυνα και σοβαρά πάνω στο θέμα και να ενδιαφερθούν ουσιαστικά για τους νέους που είναι η ελπίδα μας, η ανάσα μας, οι αυριανοί πολίτες αυτής της χώρας…

 Μπεκιάρη Χριστίνα – Φιλόλογος

Καθηγήτρια Emfasis Φροντιστήρια Μέσης Εκπαίδευσης

Η Νέα Σχολική χρονιά έχει αρχίσει. Ποιο φροντιστήριο να διαλέξω;

Καθώς η νέα σχολική χρονιά βρίσκεται στην αρχή της, το δίλημμα ή η απορία κάθε μαθητή ή/και κηδεμόνα σε ό,τι αφορά την εκπαίδευση είναι «ποιο φροντιστήριο να επιλέξω;»

Οι επιλογές πλέον είναι εξαιρετικά πολυάριθμες για τους μαθητές δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Οι εκπαιδευτικές υπηρεσίες είναι τόσο πολλές, που οι μαθητές βρίσκονται μέσα σε έναν κυκεώνα διαφημιστικών μηνυμάτων για κάθε λογής φροντιστήρια, όλων των κατευθύνσεων, με ειδικεύσεις, με άριστο διδακτικό προσωπικό, με μεγάλες επιτυχίες στις πανελλαδικές εξετάσεις, με αριστούχους μαθητές κλπ. και αδυνατούν να διακρίνουν τις κατάλληλες γι αυτούς υπηρεσίες που θα τους βοηθήσουν αποτελεσματικά στα μαθήματα και στις σπουδές τους εν γένει.

Παρόλο που δεν υπάρχουν απολύτως αντικειμενικοί και απαραβίαστοι κανόνες στην επιλογή φροντιστηρίου, τα παρακάτω είναι μόνο μερικά κριτήρια που θα έπρεπε να έχετε υπόψη σας, όταν φτάνει η στιγμή να επιλέξετε. Έτσι κι αλλιώς τα αποτελέσματα των επιλογών μας αφορούν πάντοτε εμάς τους ίδιους.

• Διαθέτει το φροντιστήριο μέσης εκπαίδευσης άρτια στελεχωμένο εκπαιδευτικό τμήμα με γνωστούς και έμπειρους καθηγητές που έχουν να παρουσιάσουν έργο στην εκπαίδευση;
• Τι εκπαιδευτική προσέγγιση ακολουθεί; Υπάρχει καλή αμφίδρομη επικοινωνία και ένα περιβάλλον που ο μαθητής αισθάνεται άνετα να εκφράσει τις απορίες του και να συμμετέχει ενεργά στην εκπαιδευτική διαδικασία;
• Είναι οι τάξεις ομοιογενείς, ώστε να βρίσκονται μαζί μαθητές / σπουδαστές του ίδιου επιπέδου, έτσι ώστε ο καθηγητής να προχωράει απρόσκοπτα στη διδασκαλία της ύλης χωρίς να αδικεί κανέναν;
• Γίνεται τακτική και σωστή αξιολόγηση μέσα από τεστ και διαγωνίσματα για τη σωστή προετοιμασία των μαθητών; Μέσα από αυτή τη διαδικασία γίνεται σωστός έλεγχος των γνώσεων των μαθητών και συμπληρώνονται τα κενά από άλλες χρονιές και γίνεται σωστή εξοικείωση των μαθητών με ανάλογης δυσκολίας διαγωνισμούς, τύπου γενικών εξετάσεων.
• Υπάρχουν διευκολύνσεις τύπου δωρεάν επιπλέον ενισχυτικής διδασκαλίας; Τέτοιου τύπου υπηρεσίες χρειάζονται, ώστε να δώσουν την απαραίτητη ώθηση και να συμβαδίσουν ακόμη και οι πιο αδύναμοι μαθητές.
• Είναι το περιβάλλον και ο χώρος διδασκαλίας σύγχρονος, ευχάριστος και υγιεινός; Ποτέ δεν μπορεί να δωθεί αρκετή έμφαση στον χώρο διδασκαλίας. Μπορεί να έχει δραματική επίδραση στη διαδικασία της μάθησης και στον ψυχισμό του μαθητή. Κάθε εκπαιδευτικός οργανισμός οφείλει να παρέχει στους σπουδαστές ένα περιβάλλον που να προάγει τις διαδικασίες της μάθησης και διδασκαλίας.
• Παρέχονται επιπλέον βιβλιογραφία, βιβλιοθήκες, computer labs και τέτοιου είδους εγκαταστάσεις που να προτρέπουν τον μαθητή να μελετά, να ερευνά και να αναπτύσσει την κρίση και την αυτενέργειά του; Όπως και παραπάνω αυτού του είδους οι διευκολύνσεις συνεισφέρουν τα μέγιστα στη μαθησιακή διαδικασία και στη σωστή προετοιμασία των μαθητών.
• Υπάρχει καλή επικοινωνία μεταξύ μαθητών, καθηγητών και μαθητών και καθηγητών γονέων – κηδεμόνων; Ειδικά με τους τελευταίους είναι απαραίτητη η τακτική επικοινωνία για τη σωστή ενημέρωση σχετικά με τις επιδόσεις των παιδιών τους.
• Υπάρχει καλή επικοινωνία με τον εκπαιδευτικό οργανισμό ως επιχείρηση και διευκόλυνση των γονιών στην καταβολή των διδάκτρων;

Όπως τόνισα και παραπάνω αυτή η παράθεση των κριτηρίων ούτε εξαντλεί το θέμα ούτε δίνεται δογματικά. Σε κάθε περίπτωση και ο μαθητής και ο γονέας / κηδεμόνας θα πρέπει να σταθμίσουν τις παροχές, τη φήμη και τα πλεονεκτήματα και να αποφασίσουν βάσει του τι είναι καλύτερο για τους ίδιους.

Χριστίνα Μπεκιάρη – Φιλόλογος